Genel boşanma sebepleri kanunda üç başlıkta toplanmaktadır. Bunlar: evlilik birliğinin temelinden sarsılması, anlaşmalı boşanma ve eylemli ayrılık sebebiyle ayrılıktır.

1.EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELİNDEN SARSILMASI

Hükmünde düzenlenen evlilik birliğinin sarsılması hükmünün uygulanabilmesi için iki şartın gerçekleşmesi gerekmektedir:

  • Birlik temelinden sarsılmış olmalıdır.
  • Ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenememelidir. Çekilmez hale gelmiş olmalıdır.

Kural olarak eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması kusura dayanan bir boşanma sebebi değildir. Bu sebeple kusurlu da olsa kusursuz da olsa eşler boşanma davasını açabilirler. Kendisine dava açılan ve davacı yanın kusurlu
olduğunu düşünen davalı eş bir karşı dava açabilir ve bu durumda bu iki dava beraber yürütülür. Karşı tarafın kusurlu olduğunu düşünen eş boşanma davası ile birlikte maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir. Yargılama sonunda boşanma kararı verilmesi, müşterek çocuğun velayeti ve nafaka hükümlerinin yanında maddi ve manevi tazminata da hükmedilebilir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, davacı eş davalıya göre daha kusurlu ise ve davalı taraf karşı dava açmamış ise boşanma davası reddedilecektir.

Boşanma davasının çekişmeli olma sebebi nafaka, müşterek çocuk velayeti ve talep edilmişse maddi manevi tazminat hususunda ortaya çıkmaktadır. Bu konuların birinde bile anlaşamayan eşlerin boşanma davası çekişmeli olarak görülür ve bu yargılama süreci oldukça uzun sürmektedir.

2.ANLAŞMALI BOŞANMA

Yukarıda belirtilen maddeden anlaşılacağı üzere anlaşmalı boşanma davası açabilmek için aranan şartlar aşağıdaki gibidir.

  • Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
  • Tarafların mahkemeye anlaşmalı boşanma için başvurmuş olması,
  • Tarafların mahkeme huzurunda boşanma iradelerini açıklamış olması,
  • Boşanmanın mali sonuçlarını ve müşterek çocuğun velayetini düzenleyen protokolün
  • hakimce uygun bulunmasıdır.

Eşler evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması sebebiyle boşanma ve boşanmanın sonuçları hususunda anlaştılar ise dava dilekçesinin ekinde sunulmak üzere bir boşanma protokolü hazırlayarak Aile Mahkemesi’ne başvurabilirler. İşbu protokolde boşanmanın mali sonuçları ve müşterek çocuğunun velayeti ile velayeti almayan eşin çocukla kişisel ilişkisi mutlaka ayrıntısıyla yer almalıdır. Bu konular eksik bırakıldığı takdirde hakim protokolü kabul etmeyecektir. Duruşma sırasında hakim, protokol maddelerini tek tek okuyarak taraflara kabul edip etmediklerini sorar ve bir maddede dahi anlaşma sağlanamadığı takdirde davaya çekişmeli boşanma davası olarak devam edilecektir. Bu sebeple anlaşmalı boşanma davasına asillerin katılması zorunludur.